augustus / september 2005
Verboden toegang en onbekend
We zaten met zeven personen in een busje op weg naar Pieterburen.
Ik was die morgen om kwart over zes uit mijn woonplaats vertrokken en kwam om tien over negen op centraal station Groningen aan. Vandaar heb ik de trein naar Winsum genomen. Het was maar een klein stukje. Op het pleintje voor het station stond de bus richting Pieterburen al klaar. Het was een streekbus, waar aardig wat passagiers in zaten. In Leens moesten we overstappen....
Een stel van een jaar of zestig waarvan de vrouw iets weg had van een positieve doortastende wandelaarster en hij zoiets als "Ik loop wel mee."; een stel van een jaar of dertig waarvan de vrouw mooi lang rood haar had én een accent dat ik niet zo snel kon thuisbrengen, hij viel amper op qua gedrag; een man van een jaar of vijfendertig ook met rugzak, maar bleek later geen Pieterpadder te zijn; een oudere dame met een boodschappentas vol, die waarschijnlijk op weg was naar huis en ikzelf zaten in het busje. Het was veelal stil binnen, alleen het jonge stel met name de vrouw hoorde ik af en toe met een opgewonden stem iets tegen hem zeggen. Het kwam mij over als een soort spanning, een verlangen om te mogen starten in Pieterburen aan het Pieterpad. Het "pad" der paden in Nederland. Zonder meer de bekendste lange afstands wandelroute (kortweg LAW) in Nederland. Misschien zat de spanning wel in mijzelf, of minstens ook in mijzelf.
Door de bekendheid van het Pieterpad onder de wandelaars en de populariteit ervan in Nederland, zou je denken dat het een zeer oud pad is dat al eeuwen bestaat. Maar dat is niet zo! Het Pieterpad is in de periode tussen 1975 en 1981 bedacht, gelopen en beschreven door twee dames op leeftijd: Toos Goorhuis-Tjalsma en Bertje Jens. Ze hadden de behoefte om ook in Nederland een lange wandelroute te hebben, net zoals men dat heeft in andere europese landen. En zij bedachten een pad tussen Pieterburen en de Sint Pieterberg, vandaar de naam Pieterpad.
Eenmaal uitgestapt in het rustige Pieterburen, het was iets voor half twaalf, kon een begin gemaakt worden aan het Pieterpad. Het jonge stel ging direct van start. Zelf liep ik nog even rond door het bijna uitgestorven Pieterburen en het oudere stel streek neer op een terrasje en hij ging op zoek naar de bediening. Ik heb deze mensen verder niet meer gezien.
Pieterburen is voor mij niet onbekend, ik ben er vele malen geweest om er mee te doen aan het wadlopen. De eerste keer dacht ik: "Nou vooruit maar, ik zie wel!" Maar uiteindelijk was het me toen zo goed bevallen, dat ik het daarna nog dertien keer heb gedaan. De ervaring leert dat je het hartstikke leuk vindt of het valt je "vies" tegen. Maar wat je ook vindt, je zou het toch eerst een keer gedaan moeten hebben om er een goed oordeel over te kunnen vellen. Zelf kan ik het iedereen aanraden om het een keer te doen. Natuurlijk moet je wel gezond zijn, normaal kunnen lopen en goede kleding aanhebben. Zie verder www.wadloop-dijkstra.nl of www.wadlopen.com
Ook ik ging van start en volgde de wit-rode markeringen. Het was goed aangegeven en ik genoot van de ruimte om me heen. Het was hier dun bevolkt in deze hoek van het land. Het gaf mij dan ook een bijzonder gevoel om hier te kunnen lopen. In Eenrum passeerde ik een viskraam, daar stond het jonge stel een visje te verschalken. Ik ging verder en net voorbij Winsum leidde het pad mij door de weilanden waar koeien liepen, lagen en graasden. In totaal moest ik over drie hekken klimmen, die niet altijd even stevig waren en het was de kunst om droge voeten te houden. Want over één van de hekken viel niet meer te klimmen, dat stond zo schuin dat je er omheen moest en daar stond aan beide kanten water. Met wat behendigheid was het wel te doen.
Ongeveer een kilometer of twee voor Garnwerd, zou volgens het Pieterpadboekje ook een stuk wandelroute door de weilanden gaan. Maar bij de afslag richting weiland wordt de Pieterpadder duidelijk gemaakt, dat de toegang verboden is. Er staat nu een hek voor de ingang met een wit rood kruis erop en er hangt tevens een bordje aan van de Pieterpadorganisatie, dat het pad is omgelegd. Boven het hek loopt een metalen draad waar stroom op staat. De route gaat nu verder over de weg!
Jammer dat een mooi stukje Pieterpad hier verloren gaat voor de Pieterpadwandelaars. De boer, waarvan deze weilanden zijn, zal zijn redenen wel hebben. Hoewel wandelaars in het algemeen rustige mensen zijn, heeft de boer misschien andere ervaringen. Of is dit misschien zo'n typisch waakhondenprobleem? In de loop der jaren heb ik met waakhonden van boerderijen en andere grote gebouwen of huizen wel het één en ander meegemaakt. Dit geldt voor mij met name in Nederland, België en Luxemburg. Honden lopen los of breken los en brengen schade aan bij de passerende personen. In de loop van dertig jaar heb ik het drie keer mee mogen maken, mijn toenmalige partner slechts één keer, maar zij werd dan ook flink te grazen genomen, er moest een dokter aan te pas komen. Verder heb ik het één keer mogen aanschouwen hoe een herdershond een wandelaar, die voor me liep, in zijn onderbeen greep. Hier reageerde de eigenaar op met: "Ja sorry, ik heb deze hond pas een paar dagen". Meestal schrikt de eigenaar zelf ook of laat hij zich niet zien. We praten hier over aanvallende honden op de openbare weg. Honden maken meestal geen onderscheid tussen het privé-erf en de openbare weg. Het toppunt van zo'n dreigende situatie vond ik en vind ik nog steeds het volgende voorval. Toen ik jaren geleden ergens op de Utrechtse Heuvelrug liep en een man me tegemoet kwam met twee vechthonden, die stevig aan hun riem trokken. Riep de man ons op zo'n tien meter afstand toe: "Pas op! Ik houd ze niet meer!" Dit zou verboden moeten zijn, maar het is al verboden om deze honden te hebben en toch kom je dit soort hondenbezitters nog tegen.
Ach ja, je kunt ook zeggen vijf keer raak in dertig jaar, dat valt best mee. En wat die vechthonden betrof, de man heeft ze uiteindelijk wel kunnen vasthouden. En de vele andere honden die hebben gedreigd gedurende die dertig jaar en niets hebben gedaan of konden doen, omdat het hek goed dicht zat of omdat de eigenaars ze in bedwang konden houden, tellen in het rijtje van schade niet mee. Maar om nou te zeggen, dit is leuk, hier geniet ik van! Het blijkt er bij te horen. En ondanks de tabel die ik zo'n jaar geleden heb gezien over hinderlijke zaken tijdens het wandelen, had slechts 2% van de wandelaars last van honden. Ik kan me dit bijna niet voorstellen! Oké als je alleen praat over wandelaars die bekende wandelmarsen lopen, dan kan dat wel kloppen. Maar de vrije wandelaars, die lange afstands wandelroutes lopen door natuurgebieden, hebben er waarschijnlijk meer last van. Er zijn ten slotte niet voor niets allerlei producten in de handel om honden van je lijf te houden. Aan de andere kant is het ook weer waar, dat je over zulke situaties weinig leest. Of is het toch een taboe om over deze zaken te schrijven? Of niet interessant genoeg, behalve als een hond een kind dood bijt. #
Maar dit terzijde, de reden om dit stukje natuur niet te mogen betreden blijft onbekend. Ik vervolgde de route en kwam uiteindelijk in het noorden van Groningenstad uit. Daar besloot ik de bus naar het centrum te nemen. Ik vond het mooi geweest voor vandaag. Bij de bushalte raakte ik in gesprek met twee andere Pieterpadders en een jongere man uit Limburg. De Pieterpadders hadden het Pieterpad van zuid naar noord gelopen, en waren nu klaar met dit pad. Maar er waren nog genoeg andere paden te bewandelen in Nederland. Eén van die Pieterpadders vertelde me dat hij in twee en een halve maand van Dongen naar Santiago de Compostela had gelopen. Dat dit een pelgrimspad was van origine was hem onbekend.
# Nog even voor alle duidelijkheid, zelf ben ik een hondenliefhebber en ik heb bijna mijn hele leven honden gehad. Maar dat waren sociale honden. Naar mijn idee hoor je met waakhonden zorgvuldig om te gaan zodat anderen daar geen last van hebben. Inbrekers buiten beschouwing gelaten, want die betreden ongevraagd uw privé-erf of huis.
De volgende website is de moeite waard: www.martingaus.nl